Kołduny litewskie z wołowiną w rosole

Kołduny to pierogi z Kresów, z wileńskich stołów, i różnią się od naszych dwiema rzeczami: są maleńkie, na dwa kęsy, a farsz wkłada się do nich surowy. Mięso dochodzi w czasie gotowania i puszcza w środku ciasta trochę własnego wywaru, dlatego kołduna nie je się z widelca, tylko z łyżki, razem z bulionem. Babcia robiła je zawsze na wieczór, w dużym rondlu, i mówiła, że ciasto musi być cieńsze niż na zwykłe pierogi, bo liczy się farsz. Tradycyjnie dodaje się do niego tłuszcz, żeby mięso zostało soczyste; u mnie tę rolę pełni zimne masło pokrojone w maleńką kostkę, bez żadnej słoniny. Nie spiesz się przy zlepianiu brzegów: to jedyne miejsce, gdzie kołduny potrafią zawieść.

Porcje: 6 · Przygotowanie: 50 min · Gotowanie/pieczenie: 20 min

Składniki

  • 2 i pół szklanki (350 g) mąka pszenna
  • trzy czwarte szklanki (180 ml), wrząca woda
  • 1 sztuka jajko
  • 400 g (łopatka) mielona wołowina
  • 1 sztuka cebula
  • 40 g, zimne masło
  • 1 łyżeczka, suszony majeranek
  • 2 litry (8 szklanek) bulion wołowy
  • pół pęczka natka pietruszki
  • 1 łyżeczka sól
  • pół łyżeczki, świeżo zmielony pieprz czarny

Przygotowanie krok po kroku

  1. Mąkę przesyp do miski, wbij jajko, dodaj pół łyżeczki soli i wlej wrzącą wodę, od razu mieszając wszystko łyżką.
  2. Gdy ciasto przestygnie na tyle, że możesz go dotknąć, wyrabiaj je dłonią osiem minut, aż będzie gładkie i sprężyste.
  3. Przykryj ciasto odwróconą miską i odstaw na pół godziny, w tym czasie zrobi się miękkie i da się rozwałkować bardzo cienko.
  4. Cebulę zetrzyj na tarce o drobnych oczkach i wymieszaj w misce z mieloną wołowiną, majerankiem, resztą soli i pieprzem.
  5. Do farszu dodaj zimne masło pokrojone w maleńką kostkę i wymieszaj go widelcem, nie rozcierając masła na gładko.
  6. Ciasto rozwałkuj na podsypanej mąką stolnicy na grubość dwóch milimetrów i wykrawaj szklanką krążki o średnicy sześciu centymetrów.
  7. Na każdy krążek nałóż pełną łyżeczkę farszu, złóż go na pół i zlep brzegi mocno palcami, żeby nic nie wypłynęło w garnku.
  8. Bulion wołowy zagotuj w szerokim garnku i wrzucaj do niego kołduny partiami, po kilkanaście sztuk, żeby się nie posklejały.
  9. Gotuj je na małym ogniu sześć minut od wypłynięcia, a potem nalewaj razem z wywarem do głębokich talerzy.
  10. Każdą porcję posyp posiekaną natką pietruszki i podawaj od razu, z łyżką, póki kołduny są gorące.