Piróg biłgorajski — złota skórka, miękki środek

Piróg biłgorajski — złota skórka, miękki środek

Piróg biłgorajski w wersji bez skórki to regionalny wypiek z kaszy gryczanej, ziemniaków i twarogu. Nie jest dużym gotowanym pierogiem: masa trafia do formy i piecze się do uzyskania zwartego, miękkiego środka oraz rumianej powierzchni. W tej wersji używa się masła, bez skwarek. Niewielki dodatek suszonej mięty przełamuje smak kaszy, ale nie powinien jej zagłuszać. Przed krojeniem potrzebna jest krótka przerwa, aby kawałki łatwiej zachowały kształt. Podane ilości dotyczą formy dwadzieścia na trzydzieści centymetrów i sześciu porcji. Zarezerwuj czas na ugotowanie oraz przestudzenie obu podstawowych składników.

Informacje praktyczne

  • Liczba porcji: 6
  • Czas przygotowania: 20 minut
  • Czas gotowania lub pieczenia: 115 minut
  • Czas odpoczynku lub chłodzenia: 35 minut
  • Łączny czas: 170 minut
  • Poziom trudności: średni

Sprzęt: Forma 20×30 cm, dwa garnki, tłuczek, miska, widelec, pędzelek, piekarnik i kratka.

Składniki

  • 600 g obranych ziemniaków
  • 300 g twarogu półtłustego
  • 200 g suchej kaszy gryczanej
  • 2 średnie jajka
  • 1 żółtko do posmarowania
  • 40 g kwaśnej śmietany 18%
  • 35 g masła do podziału
  • 1 g suszonej mięty
  • 8 g soli do podziału
  • 1 g mielonego pieprzu
  • 1 l wody do ziemniaków
  • 400 ml wody do kaszy

Przygotowanie krok po kroku

  1. Przygotuj ziemniaki

    Opłucz obrane ziemniaki i pokrój w nieduże części. Zadbaj, by kawałki miały podobną wielkość, dzięki czemu ugotują się równomiernie. Podana masa dotyczy już obranych ziemniaków. Nie wybieraj zielonych ani mocno uszkodzonych sztuk. Przygotuj garnek, w którym odmierzone warzywa zmieszczą się bez ścisłego upychania.

  2. Ugotuj i odparuj

    Zalej ziemniaki odmierzoną wodą i dodaj 3 g soli. Na zagotowanie przeznacz około 5 minut, następnie gotuj około 20 minut. Sprawdź, czy ziemniaki łatwo rozgniatają się widelcem. Odcedź dokładnie, odparuj przez chwilę w ciepłym garnku i utłucz bez dolewania płynu. Nie zostawiaj wody na dnie: rozrzedziłaby całą masę.

  3. Ugotuj kaszę

    Przepłucz kaszę, zagotuj 400 ml wody z 1 g soli i wsyp ziarna. Gotuj pod przykryciem na niewielkiej mocy około 15 minut, zgodnie z opakowaniem. Na grzanie wody przewidziano około 5 minut. Gotowa kasza jest miękka i nie stoi w wodzie. Ewentualny nadmiar płynu odsącz, zamiast przenosić go do formy.

  4. Przestudź podstawę

    Rozłóż ziemniaki i kaszę w płytkich miskach na około 20 minut, mieszając od czasu do czasu. Przed dalszym łączeniem sprawdź, czy masa jest letnia, nie gorąca. Zbyt wysoka temperatura utrudni równomierne połączenie dalszych składników. Nie wydłużaj tej przerwy do wielu godzin na blacie.

  5. Połącz składniki i napełnij formę

    Rozgnieć twaróg widelcem. Połącz z ziemniakami, kaszą, dwoma jajkami, śmietaną, 30 g roztopionego i przestudzonego masła, miętą, pieprzem oraz pozostałymi 4 g soli. Gdy masa jest równomiernie połączona, przełóż do formy posmarowanej pozostałymi 5 g masła. Wyrównaj, posmaruj roztrzepanym żółtkiem i zrób płytkie linie widelcem. Nie ubijaj mocno, ale usuń większe puste kieszenie.

  6. Upiecz do związania środka

    Nagrzej piekarnik do 180°C, góra–dół, przewidując około 10 minut. Piecz na środkowym poziomie około 60 minut. Gotowy środek jest zwarty, a powierzchnia złota. Sprawdź także centrum: nie powinno wyglądać jak płynna masa. W razie potrzeby dolicz kilka minut. Kolor wierzchu nie jest jedynym kryterium wypieczenia.

  7. Daj wypiekowi odpocząć

    Odstaw formę na kratkę na około 15 minut. Sprawdź, czy kawałek daje się wyjąć łopatką, następnie podziel wypiek na sześć porcji. Nie próbuj kroić cienkich plastrów natychmiast po wyjęciu: ciepła struktura jest delikatna. Drobne ziarenka kaszy pozostaną widoczne w przekroju, a masa ziemniaczana połączy je w całość.

Kontroluj wilgoć przed pieczeniem

Odparowane ziemniaki łatwiej tworzą zwartą masę. Nie miksuj ich blenderem, bo mogą stać się kleiste.

Miętę rozetrzyj palcami przed dodaniem, aby nie pozostawić dużych suchych listków w jednym miejscu. Odmierzona mała porcja wystarczy.

Nie zmieniaj formy bez kontroli

W dużo mniejszej formie warstwa będzie grubsza i wymaga dłuższego pieczenia. Użyj zalecanego rozmiaru zamiast oceniać danie tylko po złotym wierzchu.

Nie zastępuj suchej kaszy taką samą wagą ugotowanej. Dwieście gramów w składnikach oznacza produkt przed gotowaniem.

Przechowywanie i odgrzewanie

Niezjedzoną część podziel na porcje i schowaj w zamkniętym pojemniku do lodówki przed upływem 2 godzin od pieczenia. Przechowuj do 48 godzin w temperaturze do 4°C. Odgrzewaj pojedynczą porcję do co najmniej 75°C w środku;nie podgrzewaj wielokrotnie. Zamrażania tej wersji nie rozpisano. Nie zostawiaj całej gorącej formy na noc na kuchence. Czysta łopatka ułatwi oddzielenie porcji bez zanieczyszczania reszty. Podany termin jest ostrożnym limitem domowym.